حسين مير حيدر

52

معارف گياهى ( فارسى )

پوست ساقهء اين درختچه جويده شود ابتدا داراى مزهء تلخ و پس از چند لحظه شيرين مىشود . در حالت تازه از اين گياه بوى نامطبوعى استشمام مىشود . اين گياه در اغلب مناطق اروپا و آسياى ميانه و آسياى صغير و افريقاى شمالى در جنگلهاى مرطوب و كنار رودخانه‌ها به‌طور وحشى مىرويد . در ايران نيز در دامنه‌هاى البرز در كرج ، جوستان طالقان ، در پل جاجرود و در شمال ايران در گيلان ، نوشهر ، لاهيجان و در غرب ايران در دامنه‌هاى مرطوب اشتران‌كوه زروند ، همدان ، خوانسار و دولت‌آباد و در شمال غرب در آذربايجان و در ديلمان كنار جويبارها و در اطراف تبريز و بلوچستان شناسايى شده است . تركيبات شيميايى در برگها و ساقه‌هاى نازك و ميوه‌هاى تاج‌ريزى پيچ آلكالوئيد گلىكوزيدى سولانين و آلكالوئيد سولانيدين « 1 » وجود دارد . در گياه يك مادهء عامل تلخ به نام دولكامارين « 2 » و دو اسيد به نامهاى دولكامارينيك اسيد « 3 » و دولكامارتينيك اسيد « 4 » يافت مىشود . در ميوه‌هاى آن ليكوپن « 5 » مشخص شده است [ G . I . M . P ] . در گزارش بررسى ديگرى آمده است كه در گياه آلكالوئيدهاى آلفا - سولادولسين « 6 » ، بتا - سولادولسين « 7 » و گاما - سولادولسين « 8 » و يك آلكالوئيد جديد به نام سولادولسىنين « 9 » وجود دارد [ S . G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى آمده است كه ساقه‌هاى گياه داراى يك آلكالوئيد گلىكوزيدى به نام سولانين و يك مادهء عامل تلخ به نام دولكامارين است [ كروست و پتلو ] . در مطالعات ديگرى ، Alkemeyer Sander يك گلىكوآلكالوئيد « 10 » . از گياه

--> ( 1 ) . Solanidine ( 2 ) . Dulcamarine ( 3 ) . Dulcamarinic acid ( 4 ) . Dulcamaretinic acid ( 5 ) . Lycopin ( 6 ) . a - Soladulcine ( 7 ) . B - Soladulcine ( 8 ) . Y - Soladulcinine ( 9 ) . Soladulcine ( 10 ) . Glycoalkaaloid